Cyraneczka
Cyraneczka (Anas crecca) – Mały klejnot naszych wód. Najmniejsza kaczka Europy.
Wśród kaczek pływających, które goszczą na naszych wodach, cyraneczka zajmuje miejsce szczególne. Nie imponuje rozmiarami – jest to bowiem najmniejsza kaczka pływająca Starego Kontynentu. Ten filigranowy, wędrowny ptak z rodziny kaczkowatych to prawdziwe wyzwanie dla wprawnego oka obserwatora i kunsztu strzeleckiego myśliwego.
Wygląd: Elegancja w miniaturze
Jak to zwykle u kaczek bywa, dymorfizm płciowy jest wyraźnie zaznaczony, szczególnie w okresie godowym.
Kaczor (samiec): W szacie godowej to prawdziwy elegant. Jego głowa i górna część szyi mają barwę głębokiego kasztanu. Najbardziej charakterystycznym elementem jest szeroki, połyskujący metalicznie, zielono-czarny pas biegnący przez bok głowy, oddzielony od kasztanowego tła cienką, żółto-białą obwódką. Pierś jest kremowa, wyraźnie nakrapiana ciemnymi cętkami. Grzbiet i boki ciała pokrywa drobne, sinoszare prążkowanie, nadające mu z daleka szary wygląd.
Kaczka (samica): Ubarwiona jest skromniej, w typowe dla samic kaczek barwy ochronne. Jej wierzch jest brązowy z ciemnym, cętkowanym deseniem, doskonale maskującym ją w szuwarach, a spód ciała białawy. Podobnie wyglądają ptaki młodociane oraz samce w okresie spoczynkowym (szacie eclipse).
Cechą wspólną dla obu płci, ważną przy identyfikacji, jest lusterko na skrzydle – u cyraneczki ma ono kolor zbliżony do zielonkawej plamy na głowie samca.
Siedlisko i zachowanie
Cyraneczka to ptak kameralnych zakątków. Choć można ją spotkać na różnorodnych śródlądowych zbiornikach wodnych, zdecydowanie preferuje te mniejsze i spokojniejsze. Jej ulubione siedliska to gęsto zarośnięte oczka wodne, płytkie stawy, bagna czy rzeki o powolnym nurcie, gdzie znajduje bezpieczne schronienie.
Często można ją obserwować w mieszanych stadach z innymi kaczkami (np. krzyżówkami). Nawet wtedy jednak cyraneczki trzymają się zazwyczaj w swoich własnych, mniejszych grupkach. Wyróżniają się na tle innych kaczek nie tylko filigranowym rozmiarem, ale też sylwetką – rzadko wyciągają szyję, sprawiając wrażenie krępych i „zbitych”.
Menu cyraneczki
Dieta tej małej kaczki zmienia się wraz z porami roku. Wiosną i latem, w okresie rozrodu, żeruje głównie na pokarmie zwierzęcym (drobne bezkręgowce wodne). Jesienią i zimą przestawia się na dietę roślinną. Pokarmu poszukuje w charakterystyczny dla kaczek pływających sposób – nie nurkując, a gruntując, czyli przeszukując płytki muł, szlam i dno w poszukiwaniu nasion i drobnych organizmów.
Znaczenie łowieckie
Z łowieckiego punktu widzenia cyraneczka jest cenionym, choć trudnym trofeum. Jej niewielkie rozmiary w połączeniu z bardzo szybkim i zwrotnym lotem sprawiają, że strzał do niej wymaga od myśliwego dużego refleksu i wprawy.
Kalendarz polowań
Na cyraneczki polujemy od 15 sierpnia do 21 grudnia.