Słonka
Słonka (Scolopax rusticola) – Tajemnicza dama leśnych ostępów
Słonka to ptak wyjątkowy w naszej faunie. Choć systematycznie należy do rodziny bekasowatych (ptaków wodnych), swoim domem uczyniła las. Jest to gatunek owiany wieloma legendami myśliwskimi, trudny do wypatrzenia i stanowiący cenione, choć wymagające trofeum.
Wygląd i niezwykła anatomia
Słonka to ptak leśny o krępej sylwetce, wielkością zbliżony do gołębia miejskiego. U tego gatunku nie występuje dymorfizm płciowy ani wiekowy – wszyscy przedstawiciele wyglądają niemal identycznie.
To, co czyni słonkę unikalną, to jej budowa przystosowana do specyficznego trybu życia:
Oczy: Czaszka słonki jest skrócona, a duże, ciemne oczy („trzeszcze”) przesunięte są mocno do tyłu i na wierzch głowy. Daje to jej niemal 360-stopniowe pole widzenia. Dzięki temu, żerując z dziobem wbitym w ziemię, doskonale widzi zbliżające się zagrożenie.
Dziób: Długi, prosty i mocny, o cielistej barwie. Jego końcówka jest ciemna, elastyczna i silnie unerwiona, co pozwala ptakowi namierzać ofiary pod ziemią.
Upierzenie: To mistrzostwo kamuflażu. Wierzch ciała jest rdzawobrązowy z popielatymi i ciemnymi cętkami („słoje”), co idealnie imituje opadłe liście. Na głowie widoczne są charakterystyczne, poprzeczne czarne paski (na ciemieniu i potylicy). Spód ciała jest szaropłowy z gęstym, falistym prążkowaniem.
Siedlisko i wędrówki
Słonka zamieszkuje strefę lasów Eurazji. W Polsce spotykamy ją na całym niżu oraz w niższych partiach gór. Jest ptakiem wędrownym:
Wiosna: Przyloty trwają w marcu i kwietniu (słynne wiosenne „ciągi”).
Jesień: Odloty odbywają się od września do listopada.
Zimowanie: Większość populacji leci w basen Morza Śródziemnego, choć przy łagodnych zimach niektóre osobniki zostają w Polsce.
Jej ulubionym biotopem są wilgotne lasy mieszane i liściaste z bogatym podszytem, olsy, bagna oraz okolice leśnych strumieni. Preferuje miejsca z miękką glebą, w której łatwo żerować. Aktywna jest głównie o zmierzchu i nocą, przemieszczając się bezszelestnym lotem (lub wydając charakterystyczne „chrapanie” i „piskanie” podczas toków).
Menu – chirurgiczna precyzja
Słonka jest specjalistką od dżdżownic, które stanowią podstawę jej diety. Zdobywa je, sondując miękką glebę swoim długim, wrażliwym dziobem. Oprócz tego zjada owady, larwy i inne bezkręgowce. Dietę uzupełnia pokarmem roślinnym: nasionami bylin, jagodami i korzonkami.
Ciekawostka myśliwska – Piórko malarskie
Dla myśliwego słonka to nie tylko wyzwanie strzeleckie (ze względu na szybki, zwrotny lot między drzewami), ale i unikalne trofeum. U słonki, w skrzydełku (przy pierwszym stawie), znajduje się małe, sztywne piórko zwane „piórkiem malarskim” lub „ostrolotką”. Jest ono tradycyjnie wykorzystywane przez malarzy do wykonywania precyzyjnych detali, a dla myśliwego stanowi cenną pamiątkę, często noszoną przy kapeluszu.
Kalendarz polowań
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, polowanie na słonki dozwolone jest wyłącznie jesienią:
Od 1 września do 31 grudnia.
