Dziki królik
Dziki królik (Oryctolagus cuniculus) – Mniejszy kuzyn zająca i budowniczy podziemnych miast
Dziki królik to gatunek często mylony przez laików z zającem szarakiem, choć różni się od niego nie tylko wyglądem, ale przede wszystkim trybem życia. To jedyny przedstawiciel zającowatych w Polsce, który jest zwierzęciem stadnym i kopie nory. Jest też bezpośrednim przodkiem wszystkich ras królika domowego.
Wygląd – Jak odróżnić go od zająca?
Królik jest znacznie mniejszy i drobniejszy od zająca. Jego sylwetka jest bardziej krępa, „zbita”, a głowa zaokrąglona.
Słuchy (uszy): Są krótsze niż u zająca. Przygięte do przodu nie sięgają końca nosa. Nie posiadają też tak wyraźnych, czarnych końcówek, jak u szaraka.
Skoki (nogi): Tylne nogi są krótsze i słabsze niż u zająca, co determinuje sposób ucieczki królika (szybki sprint do nory, a nie długodystansowy bieg).
Turzyca (sierść): Ubarwienie jest zazwyczaj szaro-brązowe, z rdzawym nalotem na karku. Spód ciała jest jasny.
Omyk (ogon): Jest krótki, z wierzchu czarny, a od spodu śnieżnobiały. Podczas ucieczki królik unosi go do góry, świecąc białą plamą („lusterkiem”) jako sygnałem dla innych osobników.
Wymiary dorosłego królika to około 1,5–2,5 kg wagi (zając waży 3,5–5 kg).
Tryb życia – Życie w kolonii
W przeciwieństwie do zająca, który jest samotnikiem mieszkającym w kotlinach na powierzchni, królik prowadzi życie towarzyskie w koloniach.
Nory: Króliki to inżynierowie. Kopią rozbudowane systemy podziemnych korytarzy z wieloma wejściami i komorami gniazdowymi. Nory dają im schronienie przed drapieżnikami i zimnem.
Zachowanie: Są aktywne głównie o zmierzchu i nocą. W razie zagrożenia królik nie ratuje się ucieczką na otwartą przestrzeń, lecz błyskawicznie znika w najbliższej norze. Charakterystycznym zachowaniem ostrzegawczym jest głośne tupanie tylnymi skokami o ziemię, co alarmuje resztę kolonii.
Rozmnażanie – Przysłowiowa płodność
Różnica między królikiem a zającem jest kluczowa w biologii rozrodu.
Młode (Zające): Rodzą się na powierzchni, owłosione i widzące (zagniazdowniki).
Młode (Króliki): Rodzą się w głębi bezpiecznej nory, są nagie, ślepe i całkowicie bezradne (gniazdowniki).
Samica (królica) potrafi wydać na świat 3–5 miotów w roku, w każdym po kilka młodych, co pozwala na szybką odbudowę populacji przy sprzyjających warunkach.
Siedlisko i dieta
Królik preferuje tereny suche, piaszczyste (łatwe do kopania), omija zaś tereny podmokłe. Najczęściej spotkamy go na obrzeżach lasów, w młodnikach, na nasypach kolejowych, w starych żwirowniach czy zakrzewionych miedzach. Jego menu jest typowo roślinne: trawy, zioła, pędy roślin, a zimą kora drzew i krzewów (często wyrządza szkody w sadach i szkółkach leśnych poprzez zgryzanie i spałowanie).
Kalendarz polowań
Dziki królik jest gatunkiem łownym, choć jego liczebność w Polsce w ostatnich dekadach znacznie spadła (głównie przez choroby takie jak myksomatoza).
Polowania: Od 1 listopada do 31 grudnia.
Odłów: Do 15 stycznia.