Wygląd i cechy rozpoznawcze

Bażant jest największym grzebiącym ptakiem polnym w Europie. Jego sylwetka jest nie do pomylenia, choć dymorfizm płciowy jest u tego gatunku posunięty do granic możliwości.

• Kogut: To prawdziwa rewia barw. Głowa (często z małymi czubkami „słuchami”) mieni się metaliczną zielenią, kontrastując z jaskrawoczerwoną „różą” – nagą skórą wokół oczu. Szyję często zdobi biała obroża. Tułów to mieszanka złota, rdzy i fioletu, a całość wieńczy imponujący, długi (do 50 cm) ogon, tzw. wlorz.

• Kura: Samica jest znacznie mniejsza i skromniejsza. Jej upierzenie to mistrzostwo kamuflażu – popielato-ruda barwa z ciemnym prążkowaniem pozwala jej niemal zniknąć na tle zeschłych traw i ziemi, co jest kluczowe podczas wysiadywania jaj.

Cechą charakterystyczną bażantów są silne nogi (cieki) zakończone trzema palcami i ostrym pazurem. U kogutów na tylnej części skoku występują ostrogi, które służą do walki. Dziób jest potężny, lekko zakrzywiony, idealny do rozgrzebywania ziemi.

Siedlisko i tryb życia

Bażant jest gatunkiem osiadłym. Preferuje mozaikę terenową: otwarte pola uprawne przeplatane śródpolnymi remizami, zakrzewionymi miedzami, szuwarami czy skrajami lasów. Bardzo chętnie trzyma się w pobliżu wody – rzek, stawów i mokradeł, gdzie gęste zarośla dają mu schronienie.

W odróżnieniu od kuropatw, bażanty (szczególnie zimą) nocują często na gałęziach drzew i wysokich krzewach, co chroni je przed drapieżnikami naziemnymi. Zimą ptaki te łączą się w większe stada, szukając miejsc osłoniętych od wiatru.

Menu bażanta – sprzymierzeniec rolnika

Bażant to gatunek wszystkożerny, a jego dieta zmienia się wraz z porami roku:

1. Pokarm roślinny: Nasiona chwastów, zboża, owoce leśne, korzonki, zielone części roślin.

2. Pokarm zwierzęcy: Latem dieta wzbogacana jest o ogromne ilości owadów (w tym szkodników upraw, jak stonka ziemniaczana, mrówki, muchy), a także ślimaki i dżdżownice. Zdarza się, że bażant upoluje żabę, jaszczurkę czy drobnego gryzonia.

Co ważne – młode bażanty (warchlaki) w pierwszych tygodniach życia żywią się niemal wyłącznie owadami, co czyni je niezwykle pożytecznymi dla ekosystemu polnego.

Bażant a gospodarka łowiecka

W Polsce bażant występuje na całym niżu, choć jego liczebność jest zmienna. Jest to gatunek, który w naszej strefie klimatycznej wymaga wsparcia człowieka. Bażanty źle znoszą srogie zimy – wysoki śnieg uniemożliwia im dotarcie do pokarmu, a mrozy dziesiątkują populację.

Dlatego tak kluczowa jest rola myśliwych. To jedyny kurak, który z powodzeniem adaptuje się do środowiska naturalnego po sztucznym odchowie. Regularne wsiedlania (introdukcja) oraz zimowe dokarmianie (podsypy) to zabiegi, bez których populacja bażanta w wielu regionach mogłaby zaniknąć.

Kalendarz polowań

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, polowania na bażanty odbywają się w następujących terminach:

• Koguty: od 1 października do końca lutego.

• Kury: od 1 października do 31 stycznia (wyłącznie na terenach Ośrodków Hodowli Zwierzyny, gdzie prowadzi się wolierową hodowlę bażanta).

Bażant to nie tylko cenny gatunek łowny, dostarczający wyśmienitej dziczyzny (rosół z bażanta to klasyka staropolskiej kuchni), ale przede wszystkim ozdoba naszych pól, o którą myśliwi dbają przez cały rok.