Daniel europejski
Daniel europejski (Dama dama) – Parkowy arystokrata w naszych kniejach
Daniel to zwierzyna, która wnosi do naszych łowisk nutę egzotycznej elegancji. Mniejszy od jelenia szlachetnego, ale znacznie większy od sarny, daniel jest gatunkiem aklimatyzowanym, który doskonale odnalazł się w polskim krajobrazie. Jego charakterystyczne poroże w formie łopat oraz urozmaicone ubarwienie czynią go jednym z najpiękniejszych trofeów myśliwskich.
Wygląd i cechy rozpoznawcze
Daniela łatwo odróżnić od innych jeleniowatych, nie tylko po porożu, ale i po sylwetce oraz „sukni” (sierści).
Suknia: Latem jest zazwyczaj rdzawobrązowa z wyraźnymi, białymi plamami (cętkami) ułożonymi w podłużne rzędy. Zimą szata ciemnieje, staje się szarobrązowa, a cętki zanikają lub są słabo widoczne. Co ciekawe, u danieli często występują odmiany barwne – od niemal czarnych (melanistycznych) po białe (leucystyczne, nie mylić z albinosami).
Lustro i kwiat: Charakterystyczną cechą jest lustro (talerz) – biała plama na zadzie, otoczona czarną obwódką. Przez środek lustra biegnie dość długi ogon, zwany w języku łowieckim kwiatem, który jest czarny z wierzchu i biały od spodu. Daniel będąc w ruchu, nieustannie nim porusza („merda”).
Sylwetka: Daniel jest krępy, ma krótszą szyję i nogi (badyle) w porównaniu do jelenia szlachetnego, co nadaje mu nieco bardziej zbitą posturę.
Wymiary: Byki osiągają masę 60–80 kg (czasem więcej), łanie są mniejsze – 30–50 kg.
Poroże – Od szpicaka do łopatacza
Dymorfizm płciowy jest wyraźny – poroże noszą wyłącznie samce (byki). Poroże daniela ma unikalny kształt i przechodzi ciekawe fazy rozwoju:
Szpicak: Pierwsze poroże to proste tyki bez odnóg.
Łyżkarz: W kolejnych latach tyki zaczynają się spłaszczać na końcach, przypominając łyżki.
Półłopatacz i Łopatacz: Docelowa forma poroża dojrzałego byka to szerokie, spłaszczone łopaty, z licznymi wcięciami (sękami) w tylnej części (tzw. koronka).
Poroże jest zrzucane w kwietniu/maju, a nowe wycierane ze scypułu na przełomie sierpnia i września.
Bekowisko – Gody danieli
Okres godowy danieli nazywamy bekowiskiem. Przypada ono nieco później niż rykowisko jeleni – zazwyczaj w październiku i listopadzie. Byki nie wydają potężnego ryku, lecz charakterystyczne, chrapliwe odgłosy przypominające „beczenie” lub kaszel. Podczas bekowiska byki wykopują w ziemi tzw. dołki rufowe, do których oddają mocz i w których zalegają, przesiąkając zapachem wabiącym łanie. Walki samców, choć widowiskowe, rzadziej kończą się tragicznie niż u jeleni szlachetnych ze względu na kształt poroża (łopaty rzadziej zadają kłute rany).
Siedlisko i pochodzenie
Daniel nie jest gatunkiem rodzimym w sensie polodowcowym – został sprowadzony do Polski (i Europy Środkowej) z rejonów śródziemnomorskich i Azji Mniejszej, początkowo jako zwierzę parkowe. Z czasem wydostał się na wolność i zdziczał. Preferuje lasy mieszane i liściaste o strukturze mozaikowej – przeplatane łąkami i polami. Lubi tereny nizinne i podgórskie, unika wysokich gór. Jest mniej płochliwy niż jeleń szlachetny i często można go spotkać w pobliżu osad ludzkich.
Kalendarz polowań
Daniel jest cenionym gatunkiem łownym. Polujemy na niego w następujących terminach:
Byki: od 1 października do 31 stycznia.
Łanie: od 1 października do 15 stycznia.
Cielęta: od 1 października do 15 stycznia.