Głowienka

Wygląd i cechy rozpoznawcze

Głowienka ma krępą, zwartą sylwetkę typową dla kaczki nurkującej. Charakterystyczną cechą budowy jest duże, płaskie czoło, które łagodnie przechodzi w linię dzioba (profil „trójkątny”). Jest nieco większa od czernicy, ale mniejsza od krzyżówki.

• Kaczor (samiec): W szacie godowej prezentuje się bardzo dostojnie. Głowa i górna część szyi są rdzawokasztanowe. Dół szyi, pierś oraz tył ciała (podogonie) są czarne. Kontrastuje to z jasnoszarym (popielatym) grzbietem i bokami, na których z bliska widać drobne, poprzeczne prążkowanie. Brzuch jest biały. Dziób szaroniebieski, charakterystycznie czarny u nasady i na końcu.

• Kaczka (samica): Jest niepozorna, ubarwiona w tonacji brązowej i szarobrązowej (barwy maskujące). Wierzch i boki są nieco jaśniejsze, brzuch brudnobiały. Cechą ułatwiającą rozpoznanie są jasne przejaśnienia wokół oczu i u nasady dzioba.

• Szata spoczynkowa: Latem kaczory upodabniają się do samic, choć zachowują lekko rudawy odcień, a ich pierś i kuper stają się szarobrązowe.

Zachowanie i lot

Jako typowa grążyca, głowienka świetnie nurkuje. Gdy pływa, jej sylwetka jest dość głęboko zanurzona w wodzie. Często przebywa na otwartej tafli wody, gdzie śpi i wypoczywa, czując się tam bezpieczniej niż w szuwarach.

Ważne dla myśliwego: Głowienka, w przeciwieństwie do kaczki krzyżówki, nie potrafi wzbić się do lotu pionowo z wody („świecą”). Musi wziąć rozbieg na wodzie, głośno uderzając skrzydłami i nogami o taflę, zanim nabierze wysokości. Po lęgach często tworzy stada mieszane, chętnie towarzysząc czernicom.

Siedlisko i występowanie

W Polsce jest to średnio liczny ptak lęgowy, spotykany na całym niżu (omija góry i zwarte kompleksy leśne). Głowienka preferuje żyzne, słodkowodne zbiorniki o dużej powierzchni i gęsto zarośniętych brzegach.

Jej ulubione miejsca to:

• Stawy hodowlane (rybne),

• Jeziora w głębi lądu,

• Zbiorniki zaporowe i starorzecza.

Choć gniazduje czasem na mniejszych oczkach wodnych czy torfiankach, to wodzące matki szybko przeprowadzają kaczęta na większe akweny, które oferują bezpieczniejszą, otwartą toń.

Menu – smakosz mięczaków

Głowienka zdobywa pokarm nurkując na głębokość 1,5 – 2,5 metra. Żeruje głównie na mulistym dnie porośniętym roślinnością. Jej dieta jest zmienna:

• Wiosna i lato: Przeważają rośliny wodne (nasiona, kłącza).

• Jesień i zima: Dieta staje się bardziej mięsna. Głowienki zjadają wtedy larwy owadów, a przede wszystkim ślimaki i małże (np. racicznicę), co wpływa na dobrą kondycję ptaków przed zimą.

Kalendarz polowań

Głowienka jest popularnym ptakiem łownym. Polujemy na nią w terminie:

• Od 15 sierpnia do 21 grudnia.