Gołąb grzywacz
Grzywacz (Columba palumbus) – Błękitny siłacz naszych pól i lasów
Grzywacz to ptak, który budzi szacunek swoimi rozmiarami. To największy przedstawiciel rodziny gołębiowatych w Europie. Choć wielu kojarzy go z miejskimi parkami, w łowisku jest ptakiem niezwykle czujnym, szybkim i stanowiącym nie lada wyzwanie dla strzelca. Jego polędwiczki to ceniony przysmak myśliwskiej kuchni.
Wygląd i cechy rozpoznawcze
Grzywacz jest potężniejszy od gołębia miejskiego czy siniaka. W locie sprawia wrażenie ptaka masywnego, ale lata zaskakująco szybko i zwinnie.
Upierzenie: Dominującym kolorem jest ciemny popiel z niebieskawym odcieniem. Skrzydła są ciemnostalowe, ale ich brzegi pozostają białe. Gardło i pierś mają delikatny, różowawy nalot.
Znaki szczególne (Dorosłe): Dwie cechy pozwalają bezbłędnie odróżnić grzywacza od innych gołębi:
Białe plamy na bokach szyi, które okalają metalicznie zielony, połyskujący obszar.
Szerokie, białe przepaski na skrzydłach, doskonale widoczne podczas lotu.
Dziób i oko: Dziób jest czerwony z żółtym końcem, a oko jasnoszółte z charakterystyczną, asymetryczną źrenicą.
Młodociane: Młode grzywacze są trudniejsze do rozpoznania – nie posiadają jeszcze białych „grzyw” na szyi ani metalicznego połysku. Mogą być mylone z sierpówką, ale są od niej znacznie większe i masywniejsze.
Charakterystycznym zachowaniem grzywacza jest głośne klaskanie skrzydłami przy zrywaniu się do lotu – dźwięk ten zna każdy myśliwy chodzący po lesie.
Siedlisko i występowanie
Grzywacz występuje na terenie całej Polski, choć w górach jest mniej liczny. Jest to ptak wędrowny (częściowo), który przylatuje do nas z zimowisk w Europie Południowej i Zachodniej, choć coraz częściej zdarzają się osobniki zimujące, zwłaszcza w miastach.
Jego pierwotnym domem są prześwietlone lasy liściaste i mieszane (szczególnie dąbrowy). Jednak gatunek ten wykazał się ogromną plastycznością – doskonale przystosował się do krajobrazu rolniczego. Dziś zasiedla śródpolne zadrzewienia, aleje, cmentarze, a także parki i ogrody miejskie, gdzie czuje się bezpiecznie. Gniazduje na drzewach, budując proste, ażurowe platformy z gałązek.
Menu – amator żołędzi i zbóż
Grzywacz żeruje głównie na ziemi, często wychodząc na pola i drogi leśne. Jest wegetarianinem. Jego dieta jest zróżnicowana w zależności od pory roku:
Wiosna i lato: Młode liście, pączki, nasiona traw i chwastów.
Jesień: To czas intensywnego żerowania na ścierniskach (ziarna zbóż) oraz w lasach, gdzie objada się bukwią i żołędziami (jego wole potrafi pomieścić imponujące ilości pokarmu). Chętnie zjada też jagody i owoce krzewów.
Zima: Osobniki zimujące często korzystają z upraw warzyw (np. rzepaku czy kapusty), co może powodować lokalne szkody rolnicze.
Znaczenie łowieckie
Polowanie na grzywacze to emocjonująca przygoda. Wymaga dobrego maskowania i refleksu, gdyż ptak ten w locie jest szybki i potrafi gwałtownie zmieniać kierunek.
Kalendarz polowań
Na grzywacze polujemy od 15 sierpnia do 30 listopada.