Jeleń sika
Jeleń sika, Jeleń wschodni (Cervus nippon) – Egzotyczny przybysz z Dalekiego Wschodu
Jeleń sika to gatunek, który budzi wśród myśliwych i przyrodników mieszane uczucia. Ten piękny, mniejszy kuzyn naszego jelenia szlachetnego pochodzi z Azji Wschodniej (Japonia, Mandżuria). W Polsce jest gatunkiem introdukowanym (obcym), który miejscami świetnie zaadaptował się do naszych warunków, stwarzając jednak ryzyko hybrydyzacji z rodzimym jeleniem.
Wygląd – Cętkowany kuzyn
Jeleń sika jest wyraźnie mniejszy od jelenia szlachetnego, ale większy od sarny. Jego sylwetka jest zgrabna i proporcjonalna.
Suknia: Zmienia się sezonowo. Latem jest kasztanoworuda z wyraźnymi, białymi plamami (cętkami) ułożonymi w rzędy (nie zanikają one z wiekiem, w przeciwieństwie do jeleni szlachetnych). Zimą suknia ciemnieje, stając się ciemnobrunatna lub prawie czarna, a cętki stają się słabo widoczne lub znikają.
Lustro: Charakterystyczne, białe lustro na zadzie jest otoczone ciemną obwódką (często czarną), co jest ważną cechą rozpoznawczą.
Poroże: Byki noszą poroże znacznie skromniejsze i lżejsze niż byki jelenia szlachetnego. Zazwyczaj osiąga ono formę ósmaka (cztery odnogi na tyce). Co istotne – poroże jelenia sika nigdy nie tworzy korony na końcach tyk. Tyki są ustawione bardziej pionowo.
Cechy szczególne: Na tylnych badylach (nogach), poniżej stawu skokowego, znajdują się wyraźne kępki jasnych włosów, kryjące gruczoły zapachowe.
Gwizdowisko i zagrożenia genetyczne
Gody jelenia sika nazywamy gwizdowiskiem. Odbywają się one zazwyczaj w październiku i listopadzie. Samce nie ryczą tak potężnie jak jelenie szlachetne, lecz wydają specyficzny, przenikliwy gwizd, przechodzący w ryk.
Ważne dla gospodarki łowieckiej: Jeleń sika jest blisko spokrewniony z jeleniem szlachetnym. Gatunki te mogą się krzyżować, dając płodne potomstwo. Jest to zjawisko niepożądane, prowadzące do zanieczyszczenia puli genowej naszej rodzimej populacji jelenia (zanieczyszczenie genetyczne). Dlatego w wielu rejonach prowadzi się odstrzał mający na celu ograniczenie jego ekspansji.
Siedlisko i występowanie
W Polsce jeleń sika występuje wyspowo. Największe populacje znajdują się w okolicach Elbląga (Wysoczyzna Elbląska) oraz na Śląsku (Lasy Pszczyńskie, okolice Kobióra), gdzie zbiegowie z hodowli parkowych utworzyli wolno żyjące populacje. Gatunek ten jest mało wybredny – zasiedla lasy liściaste i mieszane, lubi gęste podszyty i tereny podmokłe. Jest zwierzęciem bardzo czujnym i płochliwym. Zaniepokojony ucieka charakterystycznymi, sztywnymi skokami („stempluje”), unosząc białą sierść na lustrze, co służy jako sygnał alarmowy dla chmary.
Menu
Jeleń sika żywi się podobnie jak inne jeleniowate: trawami, ziołami, pędami krzewów i drzew, żołędziami oraz roślinami uprawnymi. Zimą, w przypadku braku karmy, potrafi wyrządzać znaczne szkody w leśnictwie poprzez spałowanie (zgryzanie kory) drzewostanów.
Kalendarz polowań
Jeleń sika jest gatunkiem łownym. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska, polujemy na niego w następujących terminach:
Byki: od 1 października do 15 stycznia.
Łanie: od 1 października do 15 stycznia.
Cielęta: od 1 października do 15 stycznia.
(Uwaga: W niektórych rejonach, ze względu na konieczność ochrony genetycznej jelenia szlachetnego, terminy te mogą być modyfikowane lub plany łowieckie mogą zakładać intensywną redukcję populacji sika).