Tchórz zwyczajny
Tchórz zwyczajny (Mustela putorius) – Zamaskowany rozbójnik z „perfumami”
Nazwa „tchórz” w języku potocznym jest synonimem strachu. W świecie przyrody jest jednak zupełnie odwrotnie. Tchórz to drapieżnik niezwykle odważny, zacięty i krwiożerczy, który potrafi zaatakować ofiarę większą od siebie. Jest przodkiem udomowionej fretki, a jego znakiem rozpoznawczym jest nie tylko charakterystyczna maska, ale i niesławna broń chemiczna.
Wygląd – Bandyta w masce
Tchórz to średniej wielkości łasicowaty, o wałeczkowatym ciele i krótkich, silnych łapach. W porównaniu do kuny jest bardziej krępy i porusza się charakterystycznymi skokami („kica”).
Maska: To jego najważniejsza cecha rozpoznawcza. Pysk tchórza zdobi charakterystyczny, biało-ciemny wzór przypominający maskę rabusia. Białe są: krawędzie uszu, okolice pyska oraz pas nad oczami.
Turzyca (Futro): Ubarwienie tchórza jest unikalne – ciemnobrunatne włosy ościste są rzadkie, przez co wyraźnie prześwituje przez nie gęsty, żółtawy lub kremowy podszerstek. Daje to efekt „inności” futra w porównaniu np. do jednolitej norki.
Ogon: Puszysty, ciemny, krótszy niż u kuny.
Broń chemiczna – Dlaczego „śmierdzi jak tchórz”?
Tchórz posiada potężną broń ostateczną – gruczoły przyodbytowe. W sytuacji skrajnego zagrożenia lub bólu, zwierzę wystrzykuje z nich oleistą wydzielinę o niezwykle cuchnącym, piżmowym zapachu. Smród ten jest tak intensywny, że potrafi skutecznie zniechęcić większego drapieżnika (np. psa czy lisa) do ataku. To właśnie od tego mechanizmu obronnego, a nie od braku odwagi, wzięła się nazwa gatunku.
Siedlisko i tryb życia
Tchórz jest aktywny głównie nocą. Lubi tereny podmokłe, brzegi rzek i jezior, ale także obrzeża lasów i zakrzewienia śródpolne. Zimą często staje się gatunkiem synantropijnym – przenosi się w pobliże ludzkich osad. Zasiedla stodoły, stogi siana, sterty gałęzi czy piwnice, szukając tam ciepła i łatwego pożywienia (gryzoni).
Menu – Żywe spiżarnie
Jest drapieżnikiem wszechstronnym. Poluje na:
Gryzonie: Myszy, norniki i szczury stanowią podstawę jego diety (tępiąc szczury w gospodarstwie, bywa pożyteczny).
Płazy: Tchórze słyną z zamiłowania do żab. Co ciekawe, potrafią gromadzić zapasy na zimę. Znane są przypadki znajdowania w norach tchórza tzw. „żywych spiżarni” – kilkudziesięciu unieruchomionych (nadgryzionych w rdzeń kręgowy), ale wciąż żywych żab.
Drób: Jeśli tchórz dostanie się do kurnika, wpada w szał zabijania (tzw. surplus killing). Często zabija o wiele więcej ptaków, niż jest w stanie zjeść, wypijając jedynie krew lub zjadając mózgi, co czyni go znienawidzonym gościem w gospodarstwach.
Kalendarz polowań
Tchórz jest gatunkiem łownym, na którego poluje się głównie w sezonie jesienno-zimowym, kiedy jego futro jest w pełni wykształcone.
Od 1 września do 31 marca.
Na terenach obwodów łowieckich, na których występuje głuszec lub cietrzew – przez cały rok.